තිමිරෙන් එතෙරට

සංස්කෘතික තිමිරය, අභිචාර සහ බිඳුණු මිනිස් ආත්මයක නොපසුබස්නා අරගලය

භාෂාවන් හතකට අධික සංඛ්‍යාවකට පරිවර්තනය කර ඇති ජාත්‍යන්තර ප්‍රසාදයට ලක්වූ ප්‍රමුදිත් ඩි රූපසිංහ සොයුරා විසින් ඉංග්‍රීසියෙන් රචනා කර ඇති Behind the Eclipses නැමති නව කතාව රෝහණ කළුආරච්චි මහතා විසින් "තිමිරෙන් එතරට " නමින් අසංෂිප්ත සිංහල පරිවර්තනයට ලක් කර ඇත.

මෙම කෘතිය කියැවීමේදී කුණාටු රළ පහරින් කැඩී බිඳී ගොස් සී සී කඩ වී ගිය නෞකාවක් දෛවය විසින් නැවත එක්කාසු කොට දියඹේ පාවෙන්නට හරින අත්දැකීමක් අපට ලබා දෙයි. ලයිබීරියාව , ගිනියාව ,සියරා ලියෝන් , අයිවරි කොස්ට් යන රටවල් හතරක් සහ අප්‍රිකානු ප්‍රදේශ 49 ක් ඇතුළු විශාල ප්‍රදේශය ක් පසුබිම් කරගෙන මෙම කෘතිය ලියැවී ඇත.

නවකතාව ආරම්භ වන්නේම පාඨක හදවත සංවේගයෙන් කම්පිත කරවමිනි. 'Old Man' නමැති අනවරත නාමයෙන් හඳුන්වන Kissi ගෝත්‍රික නායකයා තමා සතු බිරියන් 11 දෙනා තනිකර දමා මහා වනයට වැදී රාත්‍රියේත් පෙරළා නොපැමිණෙයි. අඳුරු අහසේ පෑයූ සඳ දෙස බලා ඒ ගැහැනුන් කරන කන්නලව්ව, මුළු කතාව පුරා පැතිරෙන අඳුරේ පෙරනිමිත්තකි. හිරු, සඳු, මහා පර්වත සහ අඳුර වැනි ස්වභාවධර්මයේ සෑම වස්තුවකටම දේවත්වය මෙන්ම ජීවයද ආරෝපණය කරමින්, යකුන් සහ භූත ආත්මයන් සමඟ එකට දිවි ගෙවන මේ අසරණ අප්‍රිකානු ජනතාව කෙරෙහි අප තුළ උපදින්නේ අසීමිත සානුකම්පිත හැඟීමකි.

ශ්‍රී ලංකාවේ උපන් ප්‍රමුදිත් ලෝකයේ විවිධ රටවල සංචාරය කර, සමහර රටවල දිවි ගෙවා ලද අත්දැකීම් නිර්මාණකරයේදී භාවිතා කිරීම මෙම පොත තුළින් පාඨකයාට ලැබිය හැකි සුවිශේෂීම අත්දැකීමකි. ටම්බා හෙවත් පසුකාලීනව ජෝර්ජ් මෙහි කතා නායකයා වන අතර උපන් බිමෙන් , ආගමෙන් සහ ආත්මයෙන්ද සරණාගතයකු වී තම නාමය පවා අහිමිව ජීවත් වීමට වෙර දරන ඔහු තවත් එක් බිඳුණු මනුෂ්‍යයෙකි.

​ගෝත්‍රික සංස්කෘතියේ අඳුරු පතුල විදහා දක්වන රූපානුරූපී චිත්‍රයක් මෙන් මෙම කෘතිය පුරා හිංසනය සහ අසාධාරණය රජයයි.
ගෝත්‍රික සමාජය තුළ පවා හිංසනයට සහ අසාධාරණයට ලක්වන කාන්තාව දේශපාලන අවුල් වියවුල් වලින් හිංසනයට ලක්වන නූගත් මිනිස් කොට්ඨාශ යන්ත්‍ර මන්ත්‍ර , බලිබිලි නිසා සිදුවන සත්ව සහ මිනිස් ඝාතන මෙම කෘතිය පුරාවට පැතිරී ඇත. පිරිමි දරුවන් සහ ගැහැණු දරුවන්ට සිදු කරන ශාරීරික හිංසනය ( ලිංගික ජේදනය ) නිසාවෙන් සමහර දරුවන් මිය යාම තවමත් අප්‍රිකානු රටවල පවතින සෝචනීය තත්වයකි. එයට උදාහරණයක් ලෙස වාරිස් ඩයරිගේ " කාන්තාරයේ කුසුම " නැමති කෘතියේ ද මිට සමාන කාන්තා හිංසනය , වියපත් මහල්ලන්ට , තරුණ කෙල්ලන් විවහා කර දීම , වහල් සේවයෙහි යෙදවීම වැනි මානව හිංසාකාරී ක්‍රියා පිළිබඳව පුවත් දැකිය හැකිය. එලෙසම වැඩිහිටියන් ගේ අනසක සහ පාලනය මගින් , තරුණ පරපුර පීඩනයට පත් වීම තවත් ඛේදවාචකයකි.

තිමිරෙන් එතරට කෘතියේ දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂීම චරිතයක් නම් කුම්බා නමැති චරිතයයි පහලොස් හැවිරිදි කුම්බාගේ චරිතය මෙහි කෘතියේ හදවත බඳුය. පරම්පරා තුනක් යාකරන කේන්ද්‍රස්ථානය වන ඇය ආදරය, ද්වේෂය, රාගය සහ ක්‍රෝධය අතර දෝලනය වන චරිතයකි. කතුවරයා ඇයව උපමා කරන්නේ අපූර්ව රූපකයකිනි.

" කුම්බා යකඩින් තැනූ දම්වැලක් බ‍ඳුය.ඕල්ඩ් මෑන්, මගේ පියා සහ මම එහි කුඩා කොටස් වැනි විය. අපි එකිනෙකාට දැඩි සේ බැඳී සිටි නමුත් දම්වැල එහි පුරුක් සොලවන සෑම විටම , ඒවා ගැටෙන නමුදු කිසි දින කැඩී වෙන්වී නොගියේය. "

" නමුත් දම්වැල එහි පුරුක් සොලවන සෑමවිටම ඒවා ගැටෙන මුත්" යන්නෙන් එම පවුල් ස‍බ‍‍ඳතා , පරම්පරා අතර ඇතිවන ඝට්ටනයන්, සහ මානව හැගීම් වල සංකීර්ණත්වය ඉතා ප්‍රබල සංකේත සහ රූපක ඇසුරින් නිර්මාණය කර ඇත. එමෙන්ම කොතෙක් ගැටීම් අර්බුද තිබුණත් ලේ සබ‍‍ඳතා , ස‍ංස්කෘතික බැඳීම් නිසා එම පවුල වෙන් වී යාමට නොහැකි තරම් බැඳී තිබූ බව " කිසි දින කැඩී වෙන් වී නොගියේය " යන්නෙන් ගම්‍යමාන වේ.

වනයේ අතරමං වන ටම්බා ගෝත්‍ර තුනක ජනතාව ඇසුරට පත්වී ඔහු ලබන විවිධ අත්දැකීම් කතාව ගලා යාමට ඉඩ සලසයි. විශාල වන ගහණයකින් යුත් අප්‍රිකාවේ සතුන්ගෙන් මිනිසුන්ට සිදුවන උපද්‍රව කතාවේ පසුබිම පුරා විසිරී ඇත. ටම්බා අලියෙකුගෙ පහර දීමෙන් ආබාධිත වීම, වෙනත් ගෝත්‍රයක් යටතට පත් වීම ඔහුගේ දිවි ගමන විසල් වෙනසකට බඳුන් කරයි.ඔහුගේ සීයා වන old man පරිසරය , වන සතුන් , වනාන්තරය , මිනිස් සමාජය පිලිබඳ දරණ අදහස් ටම්බාගේ පසුපස කතාව අවසානය දක්වා ලුහුබැඳ යයි.

ඔහු සීයාගේ කියමන් තුළින් යථාර්ථය දකින බොහෝ අවස්ථාවන් ඇත.
" නුඹ වැටෙන්නේ නැත්නම් , නුඹගේ නැගිටීම සමරන්න කවදාවත් අවස්ථාවක් නොලැබේ."
මෙහිදි ඕල්ඩ් මෑන්ගේ චරිතය ටම්බාගේ ලෝකය සහ පැවැත්ම පිලිබඳ ඥාණය සපයන ජීවමාන විශ්වකෝෂයක් බඳු ප්‍රඥාවන්ත සංකේතයක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.

තවමත් නූගත්කමින් වැසී ඇති ගෝත්‍රික ජනතාව බෝවන රෝග, රෝග ලෙස නොපිළිගැනීම අභාග්‍යසම්පන්න බව ලේඛකයා පවසයි. නූතන විද්‍යාව සහ සෞඛ්‍ය ආරක්ෂක ක්‍රම පිලිගෙන රෝග නිවාරණය කරනවාට වඩා අභිචාර ක්‍රම පිළිගැනීම මෙම සමාජයේ මරණ වැඩිවීමට හේතු වී ඇත. මේ අතරට විදේශීය බලපෑමෙන් එල්ල වන දේශපාලන කල්ලි , මිනිස් ඝාතන ඔවුන්ගේ ජන ජීවිතය තව දුරටත් අවුල් කරයි.

මෙම රටවලට ඇතුල් වන කතෝලික ආගම සහ ඉන් ලැබෙන සහනාධාර " අවාසනාවන්ත අවස්ථා වලදී මිනිසුන් ට එල්ලී සිටීමට මොනයම් හෝ විශ්වාසයක් පැවතීමේ වටිනාකමක් බව පාඨකයාට වැටහේ. ටම්බා " ජෝජ් "බවට පත් වේ. දේව මෙහෙය පවත්වන පූජකවරයකු වශයෙන්ද , හෙද සේවකයකු වශයෙන්ද ක්‍රියා කරයි. කතෝලික දහම යම් ආකාරයකින් සාම්ප්‍රදායික අහිතකර පැවතුම් වලින් ඈත් කිරීමට බලපාන සාධකයක් ලෙස මෙම සමාජ තුළ ක්‍රියා කරයි.

නව කතාවේ මුල් අර්ධය පුරා ලයිබීරියාවේ ගෝත්‍රික සංස්කෘතිය විවරණයට ලක් කර ඇති අතර, කතුවරයා එම ජීවන රටාව දෙස දෘෂ්ටිකෝණ කිහිපයකින් බලයි.

ස්වභාවධර්මය සහ අභිචාර සමගින් ඇති පැවැත්ම ගතහොත් ගෝත්‍රික ජනතාව ගේ ජීවිතය සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ සොබාදම , ඇදහිලි ,අභිචාර නැමති අඳුරෙන් වැසී ඇත. නූතන ලෝකයේ මිනිසා පරිසරය ජය ගැනීමට වෙර දරන අතර ගෝත්‍රික පරිසරය තුළ සිදුවන්නේ පරිසරය සහ අභිචාර විසින් මිනිසාව ජය ගැනීමයි. එකම කාල රාමුවක් තුළ එකම පෘථිවිය මත පවතින මේ පරස්පර ලෝක දෙක කතුවරයා මැනවින් සංසන්දනය කරයි.

මෙහි දැක්වෙන සංස්කෘතික පාලම සහ එබොලා වසංගතය ගතහොත් මෙම ගෝත්‍රික සංස්කෘතිය සහ සිරිත් විරිත් යනු හුදෙක් පසුබිම් විස්තරයක් පමණක් නොවේ. ඒ හමුවේ බටහිර වෛද්‍ය විද්‍යාව සහ සහන සේවකයින් ගේ සාර්ථක වීමට හෝ අසාර්ථක වීමට ප්‍රධාන හේතුවක් වන්නේ මෙම ගෝත්‍රික විශ්වාසයන් සහ සහ සිරිත් විරිත් ය.

උදාහරණයක් ලෙස මළ සිරුරු නෑවීම වැනි චාරිත්‍ර රෝගය පැතිරීමට බලපෑ ආකාරය ගත හැකිය.

එමෙන්ම මොවුන්ගේ ඇති බලයට සහ අදෘශ්‍යමාන බලවේගයන් ට ඇති නැමියාව ගතහොත් මිනිසුන් කොතරම් ශිෂ්ටසම්පන්න වුවද ස්වභාව ධර්මයේ නීතියට , දෙවියන්ට හෝ යටත්වීමේදී ඔවුන් සතු මානසික අවශ්‍යතාව සහ ඊට එරෙහිව ඔවුන් විසින් කරන්නාවූ අරගලය මෙහිදී මතු වෙන ප්‍රබල කරුණකි.

" තිමිරෙන් එතෙරට " යනු හුදෙක් කතාවක්ම නොව මිනිස් චිත්ත අභ්‍යන්තරය හා බාහිර ව ඇතිවන්නාවූ ඝට්ටනයන් , සංස්කෘතික අරගලයන් සහ නොපසුබස්නා මානුෂීය ධෛර්යය පිළිඹිබු කරන උසස් සාහිත්‍යය නිර්මාණය ක් බව ප්‍රබල ලෙස සනාථ කොට ඇත.

නිලක්ෂි බණ්ඩාර
27/09/2026.